Komunikowanie masowe i mass media

praca magisterska o roli mediów w kreowaniu zbiorowej histerii

M. Filipiak podkreśla, że komunikowanie masowe jest charakterystyczne dla społeczeństwa, będącego na pewnym etapie rozwoju technologicznego. Według niego środki masowego przekazu pośredniczą w procesie przekazywania komunikatu od nadawcy do odbiorcy.[1]

Definiuje on komunikowanie masowe za E. Banaszkiewiczem-Zygmuntem jako „przekazywanie za pośrednictwem urządzeń technicznych tych samych treści, skierowanych do liczebnie wielkich, zróżnicowanych społeczności i anonimowych grup odbiorców; przekazy docieraj ą do nich szybko, mniej więcej w tym samym czasie i na ogół prędko dezaktualizuj ą się; głównym składnikiem komunikowania masowego są środki masowego przekazu”[2].

Nie istnieje jedna, uznana przez wszystkich naukowców definicja komunikowania masowego. M. Mrozowski przytacza definicję M. Janowitz’a, która przyjmowana jest przez większość badaczy zachodnich. Według niej: „komunikowania masowe obejmuje instytucję i techniki, za pomocą których wyspecjalizowane grupy posługuj ą się urządzeniami technologicznymi (prasą, radiem, filmem etc.) w celu rozprzestrzeniania treści symbolicznych wśród licznego, heterogenicznego, znacznie rozproszonego audytorium” [3].

Czytelną, choć raczej uogólnioną definicję podaje także Kozłowska, według której, „system komunikowania masowego jest to najszerszy system komunikowania społecznego, w jakim uczestniczy człowiek, określany jako ogół relacji komunikacyjnych, polegających na tworzeniu, gromadzeniu oraz odbieraniu informacji między uczestnikami systemu, którym jest ogół społeczeństwa.” [4]


[1]    M. Filipiak, Homo communicans. Wprowadzenie do teorii masowego komunikowania, UMCS, Lublin 2003, s. 31.

[2]    E. Banaszkiewicz-Zygmunt (red.), Media. Leksykon, PWN, Warszawa 2000, s.96; za: M. Filipiak, dz. cyt., s. 33.

[3]    M. Janowitz, The Study of Mass Communication, (w:) International Encyclopedia of Social Science, 1968; za: M. Mrozowski, Media masowe. Władza, rozrywka, biznes, ASPRA, Warszawa 2001, s. 45.

[4]    A. Kozłowska, Reklama. Socjotechnika oddziaływania, Warszawa 2006, s.21.